Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen


eu_hervorming

EU Hervorming

De huidige partijdemocratie dateert al van 200 jaar geleden. Vergeleken met tegenwoordig waren burgers in die tijd nog ongeïnformeerd, aangezien er nog geen TV bestond, internet of telefoon. Communicatie was traag en dat gold ook voor elkaar ontmoeten: met paard en wagen iemand in Amsterdam opzoeken vanuit Limburg kostte gauw een paar dagen.

Vandaar dat er een vertegenwoordigende democratie werd opgezet waarin meningen en belangen van burgers in categorieën werden onderverdeeld, vertaald in politieke partijen. Burgers konden onvoldoende nuanceren en hadden ideologieën en religies nodig en dus 'slimme' woordvoerders die hun collectieve mening op regeringsniveau konden verwoorden. Zo ontstonden partijen voor arbeiders, ondernemers, boeren en voor elke religie die je in Nederland kon vinden.

Tegenwoordig zijn burgers oneindig veel mondiger en geïnformeerder dan ze waren toen het huidige politieke model werd opgezet. Ze voelen zich niet meer thuis in een verzuilde politiek die nog steeds top-down werkt. Op sommige punten ben je het met de ene partij eens, op een ander onderwerp met een andere partij. De onvrede en boosheid over de politiek kun je in elke politieke discussie, op plaatsen waar mensen elkaar treffen, horen. Konden bij het ontstaan van ons politieke model, 200 jaar geleden, burgers niet verder kijken dan hun stad of dorp, tegenwoordig komen meningen en informatie uit elke hoek van de wereld bij de burger in de huiskamer binnen.

De huidige vorm van democratie is al sinds enkele decennia achterhaald. Het wordt daarom tijd voor een nieuwe vorm. Een vorm waarin burgers niet meer alleen elke vier jaar hun keuze mogen maken - en daarna tot de volgende verkiezingen hun mond moeten houden - maar waarin burgers continu 'meeregeren', gebruik makend van de moderne digitale mogelijkheden.

De Piratenpartij heeft daarover uitgesproken ideeën:

  • Een directe democratie, gebruik makend van moderne technologische mogelijkheden (Liquid Democracy, e.a.)
  • Besluitvorming zo dicht mogelijk bij de burger (subsidiariteitsbeginsel)
  • Uiterste houdbaarheidsdatum (THT) voor wetten
  • De positie van het Europees Parlement versterken

We beseffen uiteraard dat dit niet van de ene op de andere dag bereikt kan worden, maar het lange termijn-perspectief zou hier wel op uit moeten komen.

Een democratisch Europa

Op het moment maken de Raad van Ministers en de Europese Commissie grotendeels de dienst uit in de EU en heeft het Europees Parlement een ondergeschikte rol. De Raad van Ministers heeft vaak het laatste woord bij het bepalen van de politieke koers van de Europese Unie, en noch het parlement noch de commissie kan invloed uitoefenen. Verder hebben de ministers vaak voordeelposities bij de media in hun lidstaten ten opzichte van leden van het parlement en zijn daarom moeilijk verantwoordelijk te houden in het publieke debat. De commissarissen hebben de uitvoerende macht in Europa, terwijl ze daarvoor geen steun in het Europees Parlement hoeven te hebben. Hoewel bij elk nieuw Europees verdrag de macht van het Europees Parlement uitgebreid wordt, gaat de verplaatsing van macht van de Raad van Ministers en de Europese Commissie naar het Europees Parlement lang niet snel genoeg.

De Piratenpartij is niet voor of tegen meer Europese integratie, maar wil dat de nu al bestaande Europese integratie zo aangepast wordt dat de nadruk verschuift van de Europese regeringen naar de Europese burger. (Chryssochoou 1998) Wij willen dat de nadruk op het Europees Parlement komt te liggen als zijnde de wetgevende macht in Europa. De rechten van het Europees Parlement dienen uitgebreid te worden zodat er een Europese Tweede Kamer ontstaat die de politieke eindverantwoordelijkheid gaat dragen. Niet indirect via de nationale regeringen, maar direct via het Europees Parlement, dient de burger inspraak te krijgen in Europa. (Schmitter 2000)

De Piratenpartij wil dat er een nieuw Europees verdrag wordt gesloten waarbij de democratische hervorming van de EU het uitgangspunt is. Dit verdrag dient daarom mede geschreven te worden door de Europese burgers (naar IJslands voorbeeld). (Burgerparticipatie en open overheid) Europese verdragen mogen pas in werking treden als deze zijn geaccepteerd door alle burgers van de EU middels een referendum.

De positie van het Europees Parlement versterken

Hoewel met ieder verdrag de positie van het Europees parlement sterker is geworden, blijft het enige democratisch gekozen orgaan van de EU een zwakke positie houden binnen het geheel. Het Europees Parlement dient als wetgevende macht het hoogste orgaan binnen de EU te worden. Tevens dient het Parlement volledig recht van initiatief te krijgen.

Het Parlement is momenteel meer een verzameling vertegenwoordigers van de lidstaten dan een brede vertegenwoordiging van alle burgers. De Piraten streven naar een echt democratisch gekozen parlement en daarom moet de strikte scheiding tussen landen opengebroken worden.

  • De helft van het aantal zetels wordt landgebonden en de andere helft wordt gevuld door leden die door alle Europeanen gekozen kunnen worden.
  • Om vertegenwoordiging van alle lidstaten te waarborgen en tevens de Europese stem mogelijk te maken krijgt iedere stemgerechtigde twee stemmen: één stem kan slechts uitgebracht worden op een kandidaat uit de eigen lidstaat, de tweede stem kan uitgebracht worden op een kandidaat uit iedere lidstaat.

Het parlement en de commissie functioneren momenteel onafhankelijk van elkaar omdat leden van de commissie niet zijn aangesteld door het parlement. Hierdoor bestaat er geen onderlinge afhankelijkheid tussen de commissie en bepaalde fracties wat de dualiteit ten goede komt. De Piratenpartij wil deze situatie behouden door het (eventuele) kiezen van de Europese commissie niet te verbinden aan de verkiezingen voor het Europees Parlement.

Eén zetel voor het Europees Parlement

De maandelijkse verhuizing van het Europees parlement van Brussel naar Straatsburg kost tijd, geld en energie. De Piratenpartij wil dat alle vergaderingen voortaan in Brussel plaatsvinden.

Subsidiariteitsbeginsel

Wetgeving dient zo dicht mogelijk bij de burger te worden gemaakt. Daardoor hebben burgers meer invloed op die wetgeving en kan directe democratie, vanwege de kleinschaligheid, gemakkelijker geïmplementeerd worden.

Het subsidiariteitsbeginsel houdt in dat slechts wetten die niet op een bepaald bestuurlijk niveau (dorp, gemeente, provincie, staat) kunnen worden opgelost naar het eerstvolgende hogere niveau worden doorgeschoven. Dat dit principe tot verschillen tussen gemeenschappen (landen, provincies, gemeentes, wijken, dorpen) leidt vinden wij een goede zaak (pluriformiteit en keuzevrijheid).

Vereenvoudiging subsidiariteitsbeginsel

Op dit moment maakt de EU richtlijnen die door de verschillende landen als hamerstuk in een wet omgezet worden. Het zou de gang van zaken vereenvoudigen als de richtlijnen direct gelden, en de nationale parlementen afwijkingen kunnen aannemen om het subsidiariteitsbeginsel te waarborgen. Het feit dat de meeste Europese richtlijnen ongezien in een wet omgezet worden is een praktische uitholling van de nationale soevereiniteit. Een expliciete mogelijkheid om af te wijken van Europese regels zou de politieke discussie over die regels ten goede komen.

Rol van de EU

De EU zou dit beginsel moeten eerbiedigen en bij nieuwe regelgeving zich iedere keer weer de vraag moeten stellen aangaande de noodzakelijkheid van het overhevelen van bevoegdheden van nationaal naar Europees niveau. Eveneens zou de bestaande Europese regelgeving kritisch op dit aspect moeten worden beoordeeld en waar nodig aangepast.

Lobby clubs

De Piratenpartij vindt dat lobby clubs momenteel een te grote invloed hebben op het politieke besluitvormingsproces. Bovendien is vaak niet duidelijk welke invloed lobbyisten hebben op deze besluiten. Daarom wil de Piratenpartij dat elke afspraak tussen een lobby-partij en een lid van het Europarlement of Europese Commissie bekend moet worden gemaakt middels een openbaar te raadplegen agenda.

Daarnaast zijn er vele lobby clubs die lobbyen voor hun eigen bestaan en daarmee subsidiegeld binnenhalen om zichzelf te financieren. De Piratenpartij acht dit een slechte zaak.

Directe democratie

Hoe dichter wetgeving bij de burger wordt gemaakt, hoe meer invloed van de burger mogelijk is. De huidige vorm van democratie is immers al meer dan 200 jaar oud en daarmee hoognodig aan vernieuwing toe. De technische mogelijkheden die we nu hebben maken het mogelijk om de burgers veel directer bij het beleidsproces te betrekken. In plaats van elke 4 of 5 jaar een stem uit te mogen brengen, wil de Piratenpartij burgers continu de mogelijkheid geven om invloed uit te oefenen op de politiek.

Hiervoor zijn verschillende technische mogelijkheden in ontwikkeling, zoals Liquid Feedback. De Piratenpartij is voor het verder ontwikkelen van deze mogelijkheden. In een volgende stap wil de Piratenpartij op lokaal niveau beginnen met het in de praktijk brengen van deze directe democratie. Indien mogelijk wordt dit proces steeds verder doorgevoerd naar landelijk en uiteindelijk Europees niveau. Dit is een proces dat meerdere jaren zal duren, maar de Piratenpartij wil er zo snel als verantwoord mogelijk is een begin mee maken.

Rol van de EU

Het Europese niveau is niet het meest geschikte om directe democratie in de praktijk te brengen, maar de EU zou wel experimenten op de lagere politieke niveaus kunnen bevorderen en faciliteren.

Bij Europese consultaties, zoals bijvoorbeeld bij de Grondwet referenda en recent de Tobacco Products Directive (tabaksrichtlijn) of de copyright consultatie, moeten de resultaten van die publieksconsultatie serieus worden genomen en niet de eigen inzichten worden doorgedrukt zoals nu gebeurt.

Houdbaarheid van regelgeving

Regelgeving heeft onderhoud nodig.

Helaas komt dat er zelden van waardoor oude wetten blijven bestaan zonder dat ze nog zinnig zijn of wetten gaan overlappen en onduidelijkheid ontstaat. Hierdoor kunnen burgers soms justitieel aangepakt worden op basis van wetten die daar nooit voor bedoeld waren of spreken wetten elkaar tegen in een concrete situatie.

Onderhoud wordt meestal pas gepleegd op het moment dat iemand ontdekt dat er nieuwe wetgeving nodig is. Er worden dan aanpassingen gemaakt op die ene wet, maar het blijft een lappendeken van regelgeving. Zelden komt het voor dat oude wetten afgeschaft worden.

Veel wetgeving kan bovendien samengevoegd worden onder één enkele noemer met één centraal uitgangspunt. Ook daardoor kan oude wetgeving verdwijnen, vereenvoudigd en gemoderniseerd worden.

De enorme voordelen van een gedwongen onderhoud en vereenvoudiging van de regelgeving zijn duidelijk: de wetgeving wordt er eenvoudiger door waardoor de aanname 'iedere burger dient de wet te kennen' ook reëel wordt en burgers makkelijker in staat zijn om zichzelf te verdedigen, zonder tussenkomst van dure advocaten.

Wij pleiten voor een 'uiterste verkoopdatum' voor wetgeving, waardoor na verloop van tijd, of nadat een bij lancering van de wet vastgesteld geldigheidscriterium niet meer geldt, een wet opnieuw bezien wordt met als mogelijke acties:

  1. Schrappen van de wet
  2. Integratie met andere wetten
  3. Aanpassen van de wet
  4. Nieuwe wetgeving
  5. Nieuwe THT datum vaststellen

Om dit onderhoud makkelijker te maken zouden wetteksten moeten worden opgeslagen in een relationele database waarin ook de relatie tussen wetten is vastgelegd. Met behulp van deze database kunnen waarschuwingsmechanismen worden geïmplementeerd voor het bereiken van een onderhoudsdatum met suggesties voor de verdere behandeling van deze wetten. Deze database dient ook voor het publiek eenvoudig doorzoekbaar te zijn op onder andere keywords.

Rol van de EU

Omdat Europese regelgeving nog overzichtelijk is (bestaat nog niet zo lang) is de EU de uitgelezen plek om met dit houdbaarheidsprincipe aan de slag te gaan.

eu_hervorming.txt · Laatst gewijzigd: 2015/11/11 16:58 door theyosh