Auteur: Wiel Maessen

Reflectie en vooruit

Dit is een persoonlijk opiniestuk van Rico Brouwer.
Rico Brouwer
Rico Brouwer

Na 15 maart was het even stil. Ik heb in die tijd mijn evaluatie van de verkiezingscampagne opgeschreven, je vindt haar hier. Ik zie uit naar je feedback en ik hoop dat je ook je eigen moment van bezinning hebt kunnen nemen. Ingezonden evaluaties worden vanaf vandaag gebundeld en daarna aan de algemene ledenraad vergadering aangeboden.

De organisatie van de Piratenpartij is afgelopen jaar flink veranderd. Niet alleen zijn er in korte tijd twee maal zo veel leden (hoi allemaal!) ook liet de verkiezingscampagne zien waar een update in onze organisatievorm nodig was om vooruit te komen. Het eerste stukje hieronder gaat daarom over het pad dat nu voor ons ligt als organisatie. Het tweede deel gaat over onze politieke agenda, juist ook buiten verkiezingstijd.

Organisatie
Als eerste die naam. Zullen we vanaf nu onszelf PPNL (Piratenpartij Nederland) noemen? Op de komende ALV dien ik een motie in die dat beoogt te formaliseren. Als tweede; onze websites. Voor deze campagne kozen we voor die ‘extra campagnesite’. Inmiddels wordt gewerkt aan het maken van de volgende stap. Heb je expertise op gebied van websites, wil je dan in het website-team komen en daar met de andere specialisten de oude site en de campagnesite samen ombouwen naar een enkele mooie PPNL site?

Er zijn meer expert groepen in oprichting. Voorheen was er die ene werkgroep die ging over interne communicatie. Wilde je iets aan de leden vertellen of publiceren, dan ging dat via die werkgroep. Daarvoor in de plaats zijn er in de campagne meerdere teams gekomen, ieder met hun eigen expertise. Die teams samen, dat zijn de vrijwilligers van de Piratenpartij. Ze hebben een grote mate van eigen verantwoordelijkheid op hun vakgebied. Je kan in meerdere teams zitten en je kan zelf nieuwe teams beginnen. Lokale Piratenpartijen zijn zulke teams, maar ook bijvoorbeeld ‘redactie’ (voor opiniestukken) of ‘social media’ (oa. Facebook en Twitter). In campagnetijd ontstonden er teams rondom het posters plakken, of voor een actie zoals ‘beeldenstorm’.
De organisatievorm die hier onder ligt heet Holacracy. In de campagnetijd hebben we met het invoeren daarvan een begin gemaakt. In december gaf ik hier een paar keer een presentatie over en op het Piratenweekeinde in Delft in januari was er ook een sessie over.

Deze organisatie verandering was uit noodzaak geboren en in december in sneltreinvaart ingevoerd. In de komende maanden van relatieve rust kunnen we met elkaar bedenken welke teams we nodig hebben en kunnen Piraten daar met elkaar op een fijner tempo inwerken, iets waar in het heetst van de campagne nauwelijks nog tijd voor was. Neem je contact op als je die presentatie nog eens wilt meedoen of wilt meedenken over de inrichting van onze organisatie?

Uit onze contacten met de pers leerden we dat de lijsttrekker ook als opiniemaker op moet treden en dat de lijsttrekker/woordvoerder als het aanspreekpunt met mandaat vanuit de partij wordt gezien. En onze agenda is ook buiten verkiezingstijd relevant. Ook buiten verkiezingstijd hebben we daarom een lijsttrekker als voorman of vrouw nodig. Om dat te bewerkstelligen dien ik op de komende algemene leden vergadering een tweede motie in. Daarmee hebben we ook buiten verkiezingstijd voortaan een lijsttrekker als opiniemaker met opdracht en mandaat. Ik hoop op je steun voor deze motie en licht hem graag aan je toe.

Politieke agenda
In december nam ik met Jonathan en Wiel verantwoordelijkheid voor de verkiezingscampagne. Wat me opviel was dat het verkiezingsprogramma dat we hadden geschreven minder onderscheidend leest als het had kunnen doen (met relatief veel aandacht voor onderwerpen waarin de Piraten zich minder onderscheiden). En in ons programma zeggen we wel wat we willen, maar dat de resterende tijd tot 15 maart te kort was om in te laten zien dat we ook doen wat we zeggen. De tijd die nu voor ons ligt bevat die twee uitdagingen.

Dat begint met terug gaan naar ons programma en bedenken welke onderwerpen voor Piraten daarin nu echt belangrijk zijn. Je kan samen met gelijkgestemde Piraten komende tijd onze relevantie op die onderwerpen laten zien. Subsidiair! Dat betekent dat het zo klein kan zijn als bij jou in de buurt en zo groot als die nieuwe landelijke sleepnet bevoegdheden, of internationaal zoals met handelsverdragen. Niet alleen door ergens ‘iets van te vinden’, maar door ergens ‘iets op te doen’.

We zijn geen single focus partij, maar we onderscheiden ons wel degelijk van alle andere partijen op een aantal onderwerpen, zoals een veilig digitale infrastructuur. We hoeven niet in de Tweede kamer te zitten om een initiatief wetsvoorstel te schrijven dat stelt aan welke eisen internet aangesloten ‘things’ (of stukje software) zouden moeten voldoen. En ander onderwerp waarop wij een unieke focus leggen is de eis van transparantie van bestuur. In Almere waar ik woon hecht de gemeenteraad niet zo aan verantwoording afleggen over de betaalbaarheid van de Floriade bijvoorbeeld. Ik heb daar komende tijd nog wel een appeltje mee te schillen. In jouw omgeving zijn ook zulke voorbeelden. Er zit een verschil in tussen ergens iets van vinden en ergens iets op doen. Als je iets vindt, doe er dan wat aan? En laat dat zien! Dat is de uitdaging die komende tijd voor ons ligt.

Het oppakken en versterken van die initiatieven is een uitdaging voor de landelijke organisatie en de teams die we komende tijd verder kunnen gaan inrichten. Daar is geen campagnetijd voor nodig, of beter gezegd, dat kan je beter buiten campagnetijd doen.

Wat wel nu al nodig is, is een campagneteam voor de volgende landelijke verkiezingen. Er zijn namelijk nog wat ‘losse eindjes’ uit tk2017 die onze aandacht verdienen. Zoals al die stemwijzers waar we niet inzaten, of debatten waar we niet voor uitgenodigd werden, ProDemos die onze posters niet verstuurde en die rare regels rondom het handtekeningen moeten verzamelen voor de ondersteuningsverklaringen. Als je denkt dat dat beter moet in Nederland, dan is komende tijd de beste tijd om daar initiatief voorstellen voor te maken, aandacht op te vestigen, verandering te krijgen.

Dat valt allemaal samen met de voorbereidingen van de gemeenteraad verkiezingen. Als lokaal en landelijk elkaar daarin gaan versterken, winnen we ze beiden.

Ik doe met je mee!

Subsidiariteit, pluriformiteit, zelfbeschikking en de spreiding van macht

Opiniestuk door Wiel Maessen, nummer 14 op de kieslijst

De Piratenpartij staat voor individuele vrijheid. Daarnaast staat de PPNL achter het subsidiariteitsbeginsel, het uitgangspunt dat binnen de overheid zaken die op een lager bestuursniveau geregeld kunnen worden niet op een hoger niveau hoeven te worden bepaald. Hierdoor is de betrokkenheid van burgers bij het beleid groter en is er minder concentratie van macht. Ook biedt het laagste bestuursniveau meer mogelijkheden om E-democratie in te voeren, waardoor de betrokkenheid van burgers nog verder kan worden bevorderd en een veel grotere kennispool kan worden ingeschakeld bij het lokale beleid.

De perverse prikkel van meer macht

De huidige trend in de politiek, met name aangeblazen door de PvdA en D66, is er een van steeds meer machtsconcentraties: gemeentes moeten groter en daardoor krachtiger worden en steeds meer beslissingen over ons politieke beleid worden gedelegeerd naar internationale organen als de EU en naar ondemocratische en bureaucratische organen als de VN en onder haar vallende organisaties als de Wereldgezondheidsorganisatie. De perverse prikkel van meer macht drijft de politiek. Fijn voor de industriële lobby’s, die minder inspanningen hoeven te verrichten om hun invloed op besluitvorming uit te oefenen, maar minder fijn voor de burgers die eens in de vier jaar een parlement mogen kiezen waarna hun invloed ophoudt.

Zo lijkt de democratie het meest op een supermarkt waar je alleen kant-en-klaarmaaltijden kunt kopen. In plaats van zélf je maaltijd te kunnen samenstellen word je in een keurslijf gegoten van voorgebakken combinaties van standpunten. Die democratie is aan een nieuwe versie toe: “Politiek 2.0”.

Kortom, de politieke besluitvorming verwijdert zich steeds meer van de burger en de invloed van de burger tijdens een rit van vier jaar is minimaal. Dat wordt ook bevestigd door een recent onderzoek waaruit blijkt dat de verdere schaalvergroting van het gemeentelijke beleidsniveau de interesse van burgers in lokale verkiezingen sterk laat afnemen. Ondanks dat zie je steeds weer pleidooien voor grootschalige gemeenten.

Subsidiariteit

Recente regeringen hanteerden steeds het subsidiariteitsargument op het moment dat ze daarmee op hun eigen begroting konden bezuinigen (zie de recente ontwikkelingen met de zorgwet en de jeugdzorg overgang), maar democratische argumenten hebben we nooit voorbij zien komen. De huidige politieke cultuur zit daarvoor te veel op het pad van verkrijgen en behouden van macht en het opbouwen van een controlemaatschappij. Men is vergeten waar democratie nu echt voor staat: invloed van de burger op het beleid. Geen wonder dat de kiezer zijn respect voor de politiek verliest en probeert onder haar betuttelende regeltjes uit te komen.

Toepassing van het subsidiariteitsbeginsel kan aan deze trend een halt toeroepen en (het gevoel van) zelfbeschikkingsmogelijkheden en vrijheid van de individuele burger significant laten toenemen. Aan de andere kant kan de al tientallen jaren zichtbare toename van de vervreemding van de politiek – en de onmacht die door de burger wordt ervaren om de politiek te beïnvloeden – daardoor bestreden worden.

Pluriformiteit

visjes

Door meer invloed van de lokale bevolking op het bestuur zullen er ook grotere verschillen tussen gemeentes gaan optreden. Met name de PvdA is daar typisch weer tegen. Partijen als de PvdA (maar ook D66) gaan er blijkbaar van uit dat elke burger een grijze muis is met een aantal standaard behoeften: ‘one size fits us all’. Ze vergeten daarbij dat bijvoorbeeld stedelijke- en plattelandsgemeenten veel culturele verschillen hebben en daardoor anders bestuurd zouden moeten worden. Grotere bevolkingsconcentraties leveren altijd meer problemen op en daardoor meer regeltjes. Regeltjes die door de landelijk wonende bevolking als overdreven en ongewenst worden gezien (‘stadse regeltjes’). Samenvoeging van landelijke en stedelijke gemeentes zijn om die reden al minder wenselijk.

Daarbij komt nog dat door meer verantwoordelijkheden naar de gemeentes te brengen, de aandacht voor het werk van de lokale bestuurders toeneemt. Dit geeft voordelen: de kans op corruptie vermindert en mensen krijgen nieuws dat relevanter is voor hun dagelijkse realiteit, waar ze wél wat mee kunnen.

Kleinschalige experimenten

Op lokaal niveau ligt er de mogelijkheid kleinschaliger te experimenteren; hier is de verandering mogelijk waarop men zich blind staart in Den Haag of in de grote steden. Zo zijn er in onder andere het Verenigd Koninkrijk al ‘transition towns’, waar experimenten worden uitgevoerd op het gebied van eigen lokale energieopwekking en kleinschalige economische en milieuvriendelijke projecten.

Conclusie

De PP gaat er van uit dat mensen niet allemaal gelijke behoeftes hebben en bovendien een vrijheid van keuze. Die diversiteit in bestuur is in die visie juist een plus, omdat burgers dan kunnen kiezen tussen woon- en/of werkgemeentes en daaruit díe gemeente kunnen kiezen waar ze zich het meest thuis voelen. Dat levert meteen meer betrokkenheid op met het lokale bestuur en daarmee betere democratie. Vrijheid, blijheid dus.

Kortom, het zwaartepunt van de politiek dient, waar dat mogelijk en logisch is, significant te verschuiven naar het lagere bestuursniveau van de gemeente. Zo kan de burger weer meer vat krijgen op de politiek en verminderen de frustraties. De verdere samenvoeging van gemeentes moet om diezelfde redenen stoppen.

De zorg moet weer van en voor de burger worden

Door Leo van Oudheusden, kieslijst #20

In de zorg komen veel belangrijke maatschappelijke aspecten samen: privacy, veiligheid van vertrouwelijke informatie en burger/zorgrechten. Al deze aspecten staan onder toenemende druk. Er moet steeds meer verantwoording worden afgelegd. Er is sprake van een paranoïde houding jegens zorgverleners.

Het huidige zorgstelsel is onder andere erg kostbaar door de vele overhead dan wel administratieve kosten voor het ziekenhuis en andere zorgverleners.

Single payer systeem

Landen zoals Canada en Schotland met een single payer systeem hebben circa 11.5% overheadkosten in hun ziekenhuizen, terwijl in Nederland de ziekenhuizen tegen de 20% aanzitten. De Nederlandse ziekenhuizen hebben in totaal ca € 4 miljard aan overheadkosten. Hieruit volgt dat bij een single payer systeem in Nederland 40% bespaard kan worden. Dat wil dus zeggen anderhalf miljard euro. De kosten van de verzekeraars bij het huidige ingewikkelde DBC-systeem zijn er nog niet in betrokken. Ook de wervingskosten in de laatste maanden van het jaar zijn aanzienlijk. Volgens sommigen bedragen deze ca € 500 miljoen. Een Zorgfonds als single payer kan dus veel geld (2 miljard) schelen. Het Zorgfonds heeft een toeziend college bestaande uit door loting gekozen burgers. De wet regelt de democratische bevoegdheden. Loting versterkt de betrokkenheid van burgers bij het zorgstelsel.

Bij een single payer systeem in Nederland kan 40% bespaard worden. Dat wil dus zeggen anderhalf miljard euro.

De inkoop van met name de zeer dure medicijnen kan landelijk geschieden. Bij prijsafspraken dient ook gekeken te worden wie de basisresearch van dergelijke medicatie gedaan heeft. Veelal zijn dat universiteiten met publieke middelen. Zoals op DWDD betoogd is kan dit voor sommige vormen van medicatie wel een factor 50 keer schelen als men het in eigen beheer laat produceren. Hier valt nog heel wat te verdienen!

Onbetaalbaar

Zorgkosten

Momenteel is het verder nu zo dat meer dan 330.000 mensen hun basispremie niet meer kunnen betalen. Dit aantal neemt voortdurend toe! Mensen met een minimum inkomen zijn dus de klos in het huidige systeem. Dit geeft een sterke indicatie van de onhoudbaarheid aan van het huidige systeem. Ervan uitgaand dat naast de basispremie ook het eigen risico niet betaald wordt, is dit een kostenpost van circa een half miljard euro.

De zogenaamde vrije artsenkeuze staat momenteel weer langs een omweg onder druk. De grote zorgverzekeraars bieden budgetpolissen aan die slechts toegang geven tot een beperkt aantal ziekenhuizen. Zo is het UMCG niet gecontracteerd voor een aantal budgetpolissen van grote zorgverzekeraars. Dergelijke polishouders dienen zich dus te wenden tot het enige andere ziekenhuis in Groningen.

Regionalisatie

Momenteel zijn er veel schotten in de zorg. Pogingen om deze schotten te doen verminderen, mislukken bijna geheel. Samenwerking verloopt moeizaam. De marktwerking in de zorg staat een goede verdere ontwikkeling van samenwerking in de weg. Samenwerking is echter een belangrijke sleutel bij de kostenbeheersing. Tot nu toe is samenwerking verboden door deze regering en het parlement.

Regionalisatie van de zorg in een single payer system is hiervoor de oplossing. Een regionale zorgautoriteit is verantwoordelijk voor het regionale functioneren. Deze autoriteit wordt eveneens gecontroleerd door burgers gekozen door loting. Deze burgers hebben zich gemeld na een regionale oproep. Overheersing door beroepsbestuurders is dan niet mogelijk.

Op regionaal niveau zijn er momenteel diverse initiatieven om tot een goede samenwerking te komen. De regio Leiden is daarmee bezig evenals de regio Rijnmond. De regionale ontwikkeling van Integrated Care kan daarmee op gang komen. Dit is een belangrijke voorwaarde voor een goede patiëntenzorg met patiënteninspraak. Ook kunnen de kosten daarmee beter gereguleerd worden. Regionalisatie van de zorg geeft een veel betere zorg en maakt ook inspraak van de burgers en patiënten mogelijk.

Privacy

Privacy is een belangrijk aspect van de zorg. Niemand wil dat zijn of haar persoonlijke gegevens zomaar toegankelijk zijn voor anderen. Het instellen van een regionale zorgdata warehouse kan hierin een oplossing brengen. Alle privacygevoelige informatie van alle zorgverleners wordt hierin automatisch opgeslagen. De laatste maanden worden er dagelijks veel datalekken in de zorg gemeld in de media. Het aantal staat nu op meer dan 5000!! Er zijn momenteel veel afzonderlijke servers waar data worden opgeslagen. Gezien het grote aantal datalekkages is de afscherming volstrekt onvoldoende.

De laatste maanden worden er dagelijks veel datalekken in de zorg gemeld in de media. Het aantal staat nu op meer dan 5000!!

De afscherming bij een zorgdata warehouse kan maximaal geschieden door ICT experts op beveiligingsgebied (meervoudige apart ingestelde firewalls, datakluizen, blockchain). Een patiënt heeft dan de mogelijkheid om aan te geven wie en wanneer tot welke delen van het dossier toegang heeft. Alle door de patiënt gebruikte medicatie staat dan in één bestand. De patiënt krijgt dan per email te weten wie zijn data geraadpleegd heeft. Er is dan altijd controle mogelijk. Een dergelijke zorgdata warehouse moet ook bouwkundig bestand zijn tegen van buiten komende calamiteiten (overstromingen, etc).

Nieuw ministerie

Gezien de complexe problematiek is een ministerie van digitale infrastructuur noodzakelijk om deze en andere ICT problemen in goede banen te leiden.

Alle bovengenoemde zaken kunnen alleen tot stand komen als het onderscheid tussen betaler en zorgverlener komt te vervallen en er een goede samenwerking tot stand komt.

Piratenpartij mengt zich in Almeerse verkiezingsstrijd

In een interview op Omroep Flevoland meldde partijvoorzitter en Tweede Kamer kandidaat Vincent van der Velde dat er plannen bestaan om volgend jaar tijdens de gemeenteraadsverkiezingen ook in Almere als Piratenpartij mee te doen.

In het interview geeft Vincent ook, desgevraagd, meer informatie over de achtergronden van onze partij.

Over onze Paay-tweet

Het uitlekken van de persoonlijke videobeelden van Patricia Paay laat helaas zien dat je ook iets te verbergen kunt hebben, als je niets verkeerd doet. Wij vinden het erg vervelend voor Patricia dat zij slachtoffer is geworden van deze privacyschending en wilden haar juist steunen door het belang van privacy onder de aandacht te brengen. Het visuele bruggetje dat we hierbij bedacht hadden sloeg helaas de plank flink mis. Fouten maken is menselijk en Piraten geven dat toe. Bij deze dus: Sorry!

Zelf bepalen wat je in je vrije tijd doet? Jouw Keuze! Dat zonder toestemming delen en op grove wijze iemands privacy schenden? Dat is ontoelaatbaar en bovenal heel triest.

Ancilla heeft inmiddels, via een op Twitter geplaatste video, namens de Piratenpartij excuus aangeboden voor dit voorval.

PPNL verkiesbaar in elke regio!

In de laatste dagen hebben tientallen vrijwilligers alles op alles gezet om in het hele land ondersteuningsverklaringen in te zamelen. Deze verklaringen zijn essentieel om deel te kunnen nemen aan de verkiezingen van 15 maart. In elk van de 20 kieskringen die Nederland telt dienden 30 van deze verklaringen te worden opgehaald. Alleen kieskring 20, de Nederlandse Antillen, is niet binnen gehaald maar dit is verwaarloosbaar en hindert ons niet om in alle Nederlandse kieskringen verkiesbaar te zijn en met eenzelfde lijstnummer op het stembiljet te verschijnen.

Om zeker te zijn dat we 30 geldige verklaringen per kieskring kunnen inleveren hebben we ons gericht op minimaal 35 handtekeningen per kieskring. Deze doelstelling is overal ruim gehaald.

De formulieren worden a.s. maandag, op papier, in Den Haag ingeleverd.

Via deze weg danken we iedereen die zich de afgelopen dagen heeft ingezet om dit klinkende resultaat te bereiken. Het is een fantastisch resultaat!

H4 en posters

Vanaf vandaag zijn via deze site onze posters en het H4-formulier, dat nodig is voor de ondersteuningsverklaring, te downloaden.

Alle campagnemateriaal zal in de loop van de tijd aan onze speciale Downloadpagina toegevoegd worden.

Citizens of the Dutch Antilles

Dear citizens of the Dutch Antilles, specifically Dutch voters registered in Bonaire, Statia or Saba (Caribbean Netherlands).

The Pirate Party of the Netherlands needs your signature this week, in order to be eligible for the parliamentary elections on March 15.

If you would be willing to help getting the Pirate Party on the election ballot, there are three simple steps:

  1. Send an e-mail to handtekening [at] piratenpartij [dot] nl with your first name(s) and surname(s); and the island where you live.
  2. Print this document: H4/handtekening formulier downloaden
  3. Take the blank form to the government building and sign it at “Burgerzaken” in the presence of an official. Please remember to bring proof of identification.

If you do not have a printer, an official at the government building can print the form for you.

And of course, do tell your friends! And naturally, thank you so much for your support.

P.S.: This form’s purpose is to help us get on the election ballot. It doesn’t automatically make you a member of the Pirate Party, nor are you required to vote for us. Though, of course, we’d appreciate that as well!
P.P.S: De Nederlandse versie van deze oproep.

Laten we de AOW-leeftijd flexibiliseren

Bas Dieleman, nummer 12 op de PPNL lijst voor de Tweede Kamer verkiezingen en econoom, publiceerde deze week in Trouw een artikel over de AOW-leeftijd. De ideeën van de Piratenpartij hierover komen uitgebreid aan bod.

Van het verkiezingsprogramma van 50Plus, een politieke partij die zich met name voor ouderen inzet, zou je gedegen en goed onderbouwde standpunten ten aanzien van AOW en pensioen verwachten. Niets is minder waar. Sterker nog, het standpunt dat met stip op één staat in het verkiezingsprogramma van 50Plus, de AOW-leeftijd terug naar 65 jaar, kan in twee woorden worden samengevat; kiezersbedrog en onhaalbaar.

De AOW-leeftijd, de leeftijd vanaf wanneer een burger aanspraak heeft op een levenslange AOW-uitkering van ongeveer 10.000 euro per jaar, wordt momenteel stapsgewijs verhoogd. De AOW-leeftijd was 65 jaar tot 2013, is 65 jaar en 9 maanden in 2017 en wordt 67 jaar in 2021.

De belangrijkste reden voor het stapsgewijs verhogen van de AOW-leeftijd is het betaalbaar houden van ons stelsel van oudedagsvoorzieningen. Daarbij geldt dat hoe lager de AOW-leeftijd is, hoe meer burgers aanspraak kunnen maken op een AOW-uitkering en hoe hoger de uitgaven van de staat aan deze voorziening.

Volgens de miljoenennota 2017 geeft de staat dit jaar het astronomische bedrag van 37,5 miljard euro uit aan AOW-uitkeringen, terwijl de AOWleeftijd al 65 jaar en 9 maanden is.

Miljarden extra nodig

Daar blijft het niet bij want het aantal burgers dat ouder is dan 65 jaar en niet veel later de AOW-leeftijd bereikt, zal volgens het CBS toenemen van circa 3 miljoen nu tot meer dan 4,5 miljoen in 2040. Dit terwijl de totale bevolking nauwelijks toeneemt. Dit betekent dat zelfs bij een AOW-leeftijd van 67 jaar in 2021, de uitgaven van de staat aan de AOW vele miljarden meer zullen bedragen dan bovengenoemde 37,5 miljard euro. Alsof dit onze samenleving nog niet voor genoeg uitdagingen plaatst, daarbij doel ik op de vraag hoe we dit allemaal gaan betalen, wil 50Plus hier dus nog een flinke schep bovenop doen door de AOW-leeftijd te verlagen. Uit bovenstaande cijfers blijkt dat dit financieel onhaalbaar is, tenzij de belastingopbrengsten van de staat drastisch worden verhoogd.

Flexibele AOW-leeftijd is goed voor ouderen én hun kinderen en kleinkinderen

Het zal niemand verbazen dat in het verkiezingsprogramma van 50Plus weinig aandacht wordt besteed aan de kosten van de verlaging van de AOW-leeftijd. Wel wordt aangegeven dat een verlaging van de AOW-leeftijd bijdraagt aan de bestrijding van de werkloosheid.

De gedachte hierachter is misschien dat 50Plus vindt dat ouderen banen inpikken van jongeren of dat ouderen plaats moeten maken voor jongeren. In dit verband merk ik twee zaken op. Ten eerste is er steeds meer behoefte aan kennis en ervaring die oudere werknemers hebben en die jonge werknemers nog niet hebben. Ouderen zijn dus van grote toegevoegde waarde voor de arbeidsmarkt. Ten tweede is de werkloosheid in Nederland gedaald sinds we zijn begonnen met de stapsgewijze verhoging van de AOW-leeftijd naar 67 jaar.

Wat overigens niet nadrukkelijk in het verkiezingsprogramma van 50Plus wordt genoemd terwijl het wel een redelijk argument is om niet voor alle burgers een AOW-leeftijd van 67 jaar te hanteren, is dat veel ouderen niet tot 67 jaar kunnen of willen werken. Dit geldt bijvoorbeeld voor degenen met zware beroepen zoals een bouwvakker.

Goed alternatief

Hoe moet het wel? Als het aan de Piratenpartij ligt, flexibiliseren we de AOW-leeftijd. Dat betekent dat burgers zelf kunnen beslissen vanaf welke leeftijd zij een AOW-uitkering ontvangen. De Piratenpartij vindt namelijk dat zij dit soort beslissingen uitstekend zelf kunnen maken. Daarnaast wordt tegemoet gekomen aan het eerder genoemde argument dat niet alle burgers tot 67 jaar kunnen of willen werken. Het voorstel tot flexibilisering van de AOW-leeftijd is overigens niet nieuw, maar het voorstel is tot op heden nog niet door de Tweede Kamer aangenomen.

Herrekenen

De systematiek van de flexibilisering van de AOW-leeftijd is dat een burger gedurende zijn leven aanspraak kan maken om een bepaald bedrag aan AOW-uitkeringen. Wenst hij dit eerder of later te ontvangen dan een standaard leeftijd van bijvoorbeeld 67 jaar, dan wordt de jaarlijkse uitkering actuarieel herrekend. Actuarieel herrekenen betekent dat je ervoor zorgt dat het totaal aan AOW-uitkeringen dat een burger gedurende het leven ontvangt, gelijk blijft ongeacht de leeftijd waarop men met die uitkeringen begint.

Een voorbeeld: gemiddeld genomen leven degenen die 67 jaar worden nog zeventien jaar en ontvangen zij bij een AOW-uitkering van 10.000 euro per jaar, in totaal 170.000 euro aan AOWuitkeringen gedurende het leven. Kiest een burger ervoor om vanaf 64-jarige leeftijd AOW te ontvangen, dan wordt bovengenoemde 170.000 euro niet over zeventien maar over twintig jaar verdeeld, wat in een jaarlijkse AOW-uitkering van 8.500 euro per jaar resulteert. En kiest een burger ervoor om vanaf de 60-jarige leeftijd een AOW-uitkering te ontvangen, dan resulteert dit in een jaarlijkse uitkering van ruim 7.000 euro.

Ten onrechte wordt soms als nadeel van de flexibilisering van de AOW-leeftijd genoemd dat dit complex is voor de overheid en dan met name de uitvoerder, de SVB. Dit argument gaat niet op, omdat voor werknemerspensioenen al sinds jaar en dag een flexibele ingangsdatum geldt en pensioenfondsen en verzekeraars dit nagenoeg probleemloos uitvoeren. Het grote voordeel van het flexibiliseren ten opzichte van het verlagen van de AOW-leeftijd is, dat tegemoet wordt gekomen aan het argument dat sommige burgers niet tot 67 jaar kunnen of willen werken, terwijl de uitgaven van de staat aan de AOW niet veel hoger worden dan nu het geval is. Daar zullen ouderen niet alleen zichzelf, maar ook hun kinderen en kleinkinderen een groot plezier mee doen.