Van Ego naar Eco; de weg voor de politiek naar het humanisme

Persoonlijk opiniestuk van nummer 5 op de PPNL kieslijst: Petra Downs

De komst van goedkope energie en de ongekende mogelijkheden die dit gaf veranderde de positie van de mens in het ecologische systeem ingrijpend.

Tijdens de Industriële Revolutie (begin 19e eeuw) gingen we steeds meer in steden wonen en namen we afstand van de natuur. De economie werd een grote ‘machine’ die in het teken stond van groei en uiteindelijk tegen de natuur in ging werken en geen rekening meer hield met de noodzakelijke balans. Het uitbuiten, vervuilen en op grote schaal vernietigen zette fors in en de lineaire economie was geboren. Hierop werden politieke systemen gezet die in het teken stonden van rendementdenken en die de mens steeds minder centraal gingen stellen.

Menselijk gedrag

De parallel met menselijk gedrag is snel te trekken; na de industriële revolutie is de mens eenzijdig gaan nemen: zowel grondstoffen als energie en ook de wijze waarop intensieve landbouw en veeteelt zich ontwikkelde. Systemen gingen steeds meer eenzijdige belangen dienen. Door globalisering kwam de economie in een neerwaartse spiraal tot een ‘race to the bottom’.

factory-wallpaper-2-800x450De enige focus die leek te tellen was economische groei en winst . De hiërarchische systemen waren sterk, waarbij er een relatief kleine groep het meest profijt had en de grootste groep minder of nauwelijks. Uiteindelijk kennen we dit als “the one percent”: 1% van de rijken bezit net zoveel als de 99% minder rijken en armen samen.
Van balans was geen sprake meer. Niet in de natuur en niet in de samenleving. In een organisatie werd autoritair leiderschap de norm. Het ego en de status werden het resultaat. Eco deed niet mee.
Nu staan we aan de vooravond van een nieuwe fase. Een van Ego naar Eco. Maar wat betekenen die woorden nu eigenlijk precies?

Ego en eco

Het Ego kent vanuit de psychologie als kern voor de mens de karaktereigenschappen, de normen en waarden en de uiteindelijk gevormde persoonlijkheid. Allerlei ervaringen, zowel negatief als positief, vormen het ego. Een te sterk gevormd ego deelt niet, stelt zichzelf voorop, heeft geen respect en is opportunist.

Het Ecosysteem (de natuur) is waar wij als mens uit zijn ontstaan en onderdeel van zijn. Daar werken principes zoals overleven en aanpassen, die het ecologische systeem beïnvloeden en vormen.
Een organisme, plant of dier past zich aan de omstandigheden aan en leert met deze adaptieve eigenschappen te overleven. De natuur kent geen afval, dat is een menselijke uitvinding. Het ecologische systeem stemt af, het is in balans, het geeft en neemt. Het is circulair en duurzaam.

Het politieke systeem

Wat heeft bovenstaande nu te maken met het politieke systeem, vraag je jezelf nu misschien af?

Steeds meer mensen zijn op zoek ‘vanuit Eco’ in plaats van ‘vanuit Ego’ en willen graag deze visie vertegenwoordigd zien in een vernieuwd, progressief parlementair systeem.

We staan aan de vooravond van een grote politieke verandering. Dit vindt meestal plaats wanneer er geen andere keuzes meer zijn. En net zoals gebeurde bij revoluties of grote historische omwentelingen in het verleden, zijn we nu in een fase van ontkenning.

Op naar Den Haag!Dit zijn niet alleen de “groene” politieke partijen. Steeds meer burgers voelen dat het niet meer klopt wat we nu doen met elkaar en dat vertaalt zich naar desinteresse voor de politiek. De burger heeft het vertrouwen verloren in de politiek en voelt zich als mens niet meer verbonden met de huidige volksvertegenwoordigers. De balans is weg en het ego te sterk vertegenwoordigd in de Tweede Kamer, waar politiek geldt als een opstapje naar een goede carrière.

We staan aan de vooravond van een grote politieke verandering. Dit vindt meestal plaats wanneer er geen andere keuzes meer zijn. En, net zoals gebeurde bij revoluties of grote historische omwentelingen in het verleden, zijn we nu in een fase van ontkenning. Het negeren van nieuwe stromingen is een van de eerste tekenen, naast het gevoel bij de burger die zich niet meer verbonden weet met het huidige politieke klimaat.

Verandering

Change by necessity’, daar staan we nu voor, vlak voor de verkiezingen. Is er nog wel plek voor egodenken in de huidige politiek? Van ‘ik bepaal voor jou’, of ‘jij doet alles en betaalt de rekening’ en ‘ik doe niets want ik ben de baas over jou’?

De oude denkers in het huidige politiek systeem lijken niets in te willen inleveren van hun positie en levensstandaard. Zij denken niet ecologisch of staan niet meer in verbinding met de burger. Dit is een overgang van‘het oude denken naar ‘nieuwe denkers’.

Humanisme ligt (met o.a. diversiteit, privacy, transparantie) aan de basis van de Piratenpartij. Het humanisme en de Piratenpartij als beweging hebben met elkaar gemeen dat ze als een schakel zijn tussen het ego-denken en het eco-denken.

Van ego naar eco betekent dat een samenleving niet meer hiërarchisch is; de burger, een bedrijf of de overheid zijn afgestemd op elkaar als een organisch netwerk. De transparantie van alle betrokkenen wordt de basis van communiceren. Talenten krijgen meer ruimte en dienen als een pijler in de samenleving, ook in het onderwijssysteem.

Er wordt gezocht naar de kwaliteit van de persoon en deze krijgt de volledige verantwoordelijkheid voor zijn eigen plek in het systeem. Flexibiliteit en aanpassingsvermogen worden gestimuleerd door werkgevers, docenten en medeburgers.

Net als in een ecologisch systeem, als in de natuur, werken systemen samen zonder scheefgroei, uitbuiting of misbruik. Dit vergt een andere vorm van leiderschap: meer dienend dan leidend.
De natuur maakt geen selfie, heeft geen opportunistisch eigenbelang. Een ecologische benadering vanuit de politiek vraagt transparant gedrag van politici. Een open houding, samenwerken, afstemmen en experimenteren. In de leerpsychologie heet dit ervaringsgericht leren. Het humanisme kijkt vanuit respect en gelijkwaardigheid.

Balans

balance-2-reloaded-1564717Wij hebben een keuze. Dit is een grote vrijheid en die brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Daarom zijn zoveel mensen bang om te kiezen. Jij en ik, wij kunnen kiezen om het ego minder prominent in te zetten, om af te stemmen en om ons te verbinden.

Net als het ecologisch systeem: samenwerken, om vervolgens duurzaam te zijn. Wij kunnen kiezen om op een andere manier het burgerschap en ook de politiek in te vullen. Dat is een keuze; het is jouw keuze.

Een ander woord voor duurzaam, vind ik, is balans. Zoals de grond composteert, de aaseter het afval opruimt, een boom afsterft en weer nieuwe scheuten krijgt. Iedereen zit op de plek waar hij of zij het beste uit zichzelf kan halen.

Hoe kun je die balans vinden als politicus, als burger of als humanist, en hoe kun je samen die transitie maken van ego naar eco?

Om meer in balans te komen, dienen wij als mens minder te kiezen voor onszelf (ego) en het circulaire belang (eco) te erkennen door anders om te gaan met onze medemens. Onze ‘mindset’ is verouderd. Het gaat niet alleen om rendement zoals die telde in de oude economie.

Lange termijn denken

Het laaghangende fruit is op, we zullen meer lange termijn en circulair moeten denken in onze bedrijfsvisie en deze vertalen naar ons politiek handelen. Als mensen en niet als casussen.

Hoe we dit willen doen zonder de ander uit te sluiten, dat hebben we bij de Piratenpartij opgeschreven in ons verkiezingsprogramma.
Nieuwe ecologische modellen zijn de toekomst. Het motiveert burgers voor een duurzame productiviteit. Het geeft verbinding en voorziet in de behoefte om zelf uitdagingen aan te gaan, om deze vervolgens te overwinnen en hier zelfredzaam en sterker van te worden. Dit geeft zelfrespect, respect voor anderen en dus ook respect voor de natuur. Wij zijn onderdeel van het ecologisch systeem – sterker nog, we komen er uit voort. Dit telt voor de bronnen die we beter kunnen hergebruiken, duurzame energie die willen toepassen en voor de manier waarop we met onze medemens om willen gaan.

Ver weg of dichtbij; van Ego naar Eco.

Deel via social media:
Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail